godło Polski
PL EN
Strona główna/Wydawnictwa WUG/"Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie"
02/2021 - okładka

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie Numer 02/2021

MIESIĘCZNIK WYŻSZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO

Artur GUZY, Agnieszka A. MALINOWSKA, Wojciech T. WITKOWSKI, Ryszard HEJMANOWSKI

Jedną z najbardziej rozpowszechnionych konsekwencji pompowania wód ze zbiorników podziemnych są przemieszczenia powierzchni terenu. Podstawową przyczyną tego zjawiska jest ekscesywne wykorzystanie zasobów wody podziemnej, które prowadzi m.in. do powstania deformacji o charakterze ciągłym. Na obszarze Polski odwodnieniowa komprymacja górotworu związana jest najczęściej z prowadzoną eksploatacją górniczą. Przemieszczenia powierzchni terenu powstałe na skutek odwodnienia warstw skalnych mogą przyjmować wartości z przedziału od kilkudziesięciu mm do nawet kilkunastu m. Zasięg tego zjawiska jest zazwyczaj rozległy i w wielu przypadkach trudny do jednoznacznego zdefiniowania. Do modelowania odwodnieniowych przemieszczeń powierzchni terenu stosowanych jest wiele metod. Analizy i symulacje tego rodzaju prowadzone są zazwyczaj w oparciu o metody teoretyczne, które pozwalają na holistyczne ujęcie zagadnienia geomechanicznego przekształcenia warstw skalnych indukowanego drenażem górotworu i uzyskanie bardzo dobrych wyników modelowania. Są jednak one często mało efektywne, w szczególności w aspekcie czasochłonności obliczeń. Z tego względu wskazuje się na konieczność prowadzenia dalszych badań, które umożliwią bardziej skuteczne modelowanie kompakcji warstw wodonośnych. Obecnie, szczególna uwaga skupiona jest na badaniach nad wykorzystaniem w tym celu InSAR oraz sztucznej inteligencji. Artykuł przedstawia przegląd modeli stosowanych do predykcji przemieszczeń powierzchni terenu indukowanych drenażem warstw skalnych.

Zbigniew RAWICKI, Czesław KOCZYBA

Penetracja otamowanych wyrobisk zawsze stwarzała duże zagrożenie dla pracowników kopalń z uwagi na występowanie w przestrzeni wyłączonej z sieci wentylacyjnej atmosfery nienadającej się do oddychania, wysokiej temperatury i wilgotności powietrza. Zgodnie z wymogami przepisów prace te powinni prowadzić ratownicy w ramach akcji ratowniczych. Z uwagi na duże obostrzenia i koszty „oficjalnych” akcji ratowniczych w kopalniach węgla kamiennego dochodziło jednak do nieuprawnionych wejść za tamy, określanych jako „ciche akcje”. Opisano zbiorowe wypadki śmiertelne w trzech kopalniach, zaistniałe podczas takich prac, zwracając uwagę, że poszkodowani pracownicy podczas penetracji wyrobisk nie byli odpowiednio asekurowani przez zastępy ratownicze i lekarzy, a z uwagi na trudne warunki mikroklimatu mogli doznać udaru cieplnego. Po pierwszym z opisanych wypadków przyjęto zasadę, że penetrację uprzednio otamowanych wyrobisk prowadzi się wyłącznie z jednoczesną zabudową lutniociągu. Ponadto, dla ratowników wprowadzono kamizelki chłodzące, a w aparatach typu W-70 zastosowano schładzacze powietrza wdychanego. Uzupełniono też wyposażenie służb wentylacyjnych i ratowniczych kopalń o indywidualne przyrządy do ciągłego pomiaru zawartości gazów oraz termohigrometry. Zweryfikowano również kryteria i zasady zatrudniania ratowników w trudnych warunkach mikroklimatu, wprowadzając je do obowiązujących przepisów.

Tryb pracy stałych komisji eksperckich powołanych przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (wybrane zagadnienia)
Przemysław GRZESIOK

Zapomniana masakra polskich górników w amerykańskim Lattimer
Anna SWINIARSKA-TADLA

Górnicze Obserwatorium Magnetyczne i Kopalna Doświadczalna „Barbara” w Mikołowie
Stefan GIERLOTKA

do góry